Memahami Pelajar Neurodivergen dan Inklusiviti

Bagi pelajar dengan ADHD, fokus yang mudah teralih, impulsiviti, dan struktur kelas yang terlalu kaku menjadi cabaran dalam kehidupan seharian  (Barkley, 2016; DuPaul & Stoner, 2014). Manakala, bagi pelajar autistik, rangsangan sensori, perubahan mendadak, dan interaksi sosial yang tidak selalu jelas boleh menyebabkan keletihan yang dalam.

Namun, banyak sistem pendidikan masih berpegang pada pendekatan “satu acuan untuk semua”, seolah-olah semua pelajar belajar dan berfikir dengan cara yang sama.

“Inklusiviti” bukan sekadar membenarkan pelajar ADHD atau autistik berada dalam kelas yang sama. Ia tentang memastikan mereka berkembang dan terlibat sama seperti pelajar lain. 

Inklusiviti adalah sebuah bentuk penyertaan aktif dan bermakna. Bagi pelajar neurodivergen ini bermaksud bukan sekadar kehadiran fizikal tetapi penyertaan bilik darjah. Pendidikan inklusif bermakna bilik darjah direka untuk menghargai kepelbagaian kognitif, pelajar rasa dihargai dan mampu berhubung dengan komuniti bilik darjah.

Sistem pelajaran kita masih lagi bergelut dengan inklusiviti bilik darjah. Kerana sistem kita sentiasa memuji struktur, pelajar yang akur dan teratur, ini secara tidak sengaja menolak pelajar yang berfikir dan bertindak dengan cara berbeza. Akibatnya? Pelajar mengalami pengasingan sosial, motivasi ke sekolah merosot, dan kitaran kegagalan akademik berulang.

Cabaran pelajar neurodivergen di sekolah dan bilik darjah bukan sekadar cabaran akademik. Emosi juga terlibat. ADHD dan autisme mempengaruhi cara pelajar merasai rasa diterima dalam kalangan rakan sebaya. Dan dalam penyelidikan psikologi, rasa “belonginess” ini merupakan faktor terhadap motivasi, harga diri, dan kejayaan masa depan. Kerana itu, akses kepada pendidikan tanpa rasa belonginess masih meninggalkan kesan kepada pelajar neurodivergen.

Persoalannya, bagaimana kita menyemaikan penerimaan dan inklusiviti ini?

Persekitaran Pembelajaran Membentuk Tingkah Laku

Penyelidikan psikologi menunjukkan bahawa persekitaran jauh lebih penting daripada diagnosis individu. Dalam pelbagai kajian kelas di seluruh dunia, pelajar ADHD dan autistik menunjukkan kemajuan besar apabila struktur, pergerakan, dan sokongan sosial digabungkan dalam proses pembelajaran. Di sinilah kisahnya berubah menjadi harapan.

Antara beberapa dapatan kajian tentang persekitaran pembelajaran yang dapat membantu pelajar dengan ADHD dan autistik untuk meningkatkan kemahiran sosial serta pengawalan emosi adalah:

• Semasa pembelajaran berkumpulan, fokus pelajar neurodivergen meningkat kerana wujud struktur sosial dalam interaksi dan pembelajaran. Penglibatan secara aktif meningkat bagi pelajar aktiviti melalui aktivit program sains.
• Semasa kerja individu, tingkah laku tidak fokus meningkat, terutamanya bagi murid ADHD namun kerja individu mampu meningkatkan fokus bagi pelajar autistik kerana tenaga mereka tertumpu kepada tugasan yang mempunyai struktur daripada awal.
• Peralihan aktiviti di dalam bilik darjah seperti menunggu arahan boleh mencetuskan lonjakan tenaga motor dan verbal dalam semua pelajar, bukan hanya pelajar neurodivergen.
• Kawalan diri dan tumpuan melalui aktiviti pendek dan berfokus khususnya bagi pelajar dengan ADHD.
• Kerjasama dan sosialisasi melalui permainan berpasukan yang menekankan empati dan peraturan.
• Kepelbagaian aktiviti fizikal dalam bilik darjah

  boleh mengekalkan minat dan motivasi pelajar untuk berinteraksi secara aktif.

Seorang guru berkata melalui kajian ADHD mengenai pembelajaran yang melibatkan aktiviti fizikal:

“Pelajar ADHD kelihatan lebih terlibat dan mula berinteraksi lebih baik dengan rakan sekelas. Ada yang dulunya menyendiri kini jadi ketua kumpulan.”

Walau bagaimanapun perlu kita fahami, kesan ini boleh berbeza mengikut peringkat umur. Pelajar di sekolah rendah biasanya mendapat manfaat daripada kawalan persekitaran oleh guru, manakala pelajar sekolah menengah perlu berdikari dan mungkin lebih sukar untuk mereka mengurus perhatian dan mengatur diri.

Justeru itu, pendidikan teknikal dan jasmani berstruktur yang menekankan kerjasama dan refleksi mampu membuka ruang inklusiviti bilik darjah.